Дойдет ли благотворительность до школ?

Фото с сайта газеты "Intertat"

Медресе "Хусаиния"

Корреспондент газеты «Intertat» о том, не пора ли татарским бизнесменам начать помогать национальным школам. «еТатар» предлагает перевод материала.

До революции татарское образование существовало исключительно благодаря татарским баям — это исторический факт. Сегодня образовательные учреждения получают миллионные суммы из бюджетов России и Татарстана. В то же время родители сами вынуждены быть «благотворителями» — причины для школьных поборов появляются каждый день. Может, уже настало время вернуться к той самой благотворительности, которая когда-то играла огромную роль в жизни татар?

А в чем заключается эта благотворительность? Заглянем в историю.

САМИ ПОМОГАЛИ

Вот как описывается меценатство среди татар в книге Лирона Хамидуллина “Ак төннәр хәтере: Әдәби очерк, эссе, хатирәләр” («Память о белых ночах: Литературные очерки, эссе, воспоминания»): “До революции 1917 года российское правительство денег на татарское образование и культуру не выделяло. И это несмотря на то, что государственный бюджет пополнялся, в том числе, и за счет трудолюбивых татар. Деревенские школы в большинстве случаев строились общими усилиями односельчан; на зарплату учителям скидывалась каждая семья, в которой были дети — это называлось «мир садакасы».

А в середине прошлого века (XIX век – ред.), когда у татарских купцов и торговцев возможности для ведения дел стали шире, часть собираемого с населения на добровольных основах этого «образовательного налога» стали платить татарские баи. “Таким образом, среди передовых татарских состоятельных людей зарождается новое движение: они наперегонки друг с другом начинают строить мечети, медресе и школы. А национальная интеллигенция, постоянно поощряя эти действия, конечно же, вдохновляла их на новые проекты”, — пишет Лирон Хамидуллин.

Помощь татарских баев — яркий пример национальной благотворительности. У Рамиевых рядом с 30 татарскими деревнями располагались золотые прииски. Как видно из исторических источников, в этих деревнях Рамиевы строили новые школы, медресе, материально помогали уже действовавшим учебным заведениям. “Известно, что Закир Рамиев (Дэрдменд) один день в неделю посвящал «хәеру»: в этот день он принимал у себя учителей, шакирдов, раздавал денежную помощь», — пишет Лирон Хамидуллин.

Также известно, что Рамиевы обеспечили кабинеты физики и химии в передовом медресе «Хусаиния» самым современным зарубежным оборудованием.

БЛАГОТВОРИТЕЛЬНОСТЬ ЕСТЬ И СЕГОДНЯ

Мы частенько слышим о том, как учителям и школам оказывается благотворительная помощь. Наверное, самая освещаемая средствами массовой информации акция — это «Помоги собраться в школу!». В начале этого учебного года она прошла в пятый раз. Её основная цель заключается в оказании материальной помощи многодетным семьям, а также семьям с низким достатком и оказавшимся в тяжелых жизненных ситуациях.

Эта акция проводится в масштабах всей республики. В районах, в сельских школах благотворительностью занимаются отдельные люди.

Фото с сайта газеты "Intertat"

Школа в деревне Пучы (Актанышский район Татарстана)

Генерального директора «Ресурс-Холдинга» Альберта Мустафина в деревнях Колын, Пучы, Әнәк, Айман Актанышского района знают многие. Он сам вырос в этих краях и теперь помогает строить сельские школы и другие социальные учреждения, занимается их ремонтом. Например, класс в школе деревни Пучы, где когда-то учился Мустафин, был полностью оснащен самым современным образовательным оборудованием.  Теперь здесь есть интерактивная доска.

Традиция татарского меценатства продолжается и в легендарной деревне Иж-Буби что в Агрызском районе. Здесь получил школьное образование руководитель компании «Казанский жировой комбинат — Логистик» Искандер Джихангараев. Этот бизнесмен основал общественный союз Агрызского района «Бубый мирасы» («Наследие Буби»). Именно этот союз внес основной вклад в ремонт школы.

ПОМОЩЬ ВСЕГДА НУЖНА…

Сердце радуется, когда слышишь о том, что наши люди, добившись чего-то в жизни, начинают помогать своей малой родине. И всё же благотворительность сегодня больше заключается в строительстве и содержании мечетей. Спору нет, это важное и нужное дело. Но не настало ли время вспомнить, как жили наши прадеды, которые сами содержали национальную образовательную систему, и начать помогать татарским школам и учителям?!

Школы финансируются из государственного бюджета, но они всё равно нуждаются в спонсорской поддержке. Как правило проблема решается «добровольными» родительскими взносами.

Те, кто учился в советской школе в 1980-х годах, наверное, помнят, как деревенские советы каждый год покупали ученикам-сиротам одежду. Почему бы не вернуться к этой практике? На селе тоже есть семьи, которые еле-еле сводят концы с концами, есть проблемные семьи — это отличный способ решения конкретных проблем.

Кроме того, спонсоры могут заняться организацией школьных праздников, хотя бы приобретать нужную литературу.

В этом году правительство Татарстана всерьез взялось за ремонт республиканских школ. 154 муниципальных школы будут отремонтированы за 1 миллиард 548,5 миллионов рублей. Президент Рустам Минниханов на одном из заседаний, посвященных этой тематике, призвал руководителей крупных предприятий, бизнесменов выступить меценатами и стать спонсорами школ.

Закон об образовании не запрещает привлекать в образовательные учреждения благотворителей.

7 комментариев

  1. Damir Nabi

    Бүгенге мәктәпләр, бәйсез татар мәктәпләре түгел. Чынында алар бары да манкортлаштыру үзәкләредер. Беләсездер әгәр, кечкенәдән аңга сеңдерелгән милли аңсызлык, зур булгач тиз генә, үзеннән үзе, тулыланмас, ә берәүләр өчен беркайчан да ! (УКЫГЫЗ, һич булмаса Айдар Халимнең «Книга печали или записки аборигена», китабын !)
    Иң беренче башлап бу мәктәпләрне метрополия системасыдан аерырга кирәк ! Бәйсез, ягни мәскәү түгел, ә татарлар, татар балалары өчен генә язылган дәреслекләрдән генә укып белем алырга тиешләр. Менә шунда гына милли караңгылыктан чыгу башланыр….

  2. Gabdulla

    Damir, бик дорес яздын. Бугенге мэгариф миллэтебезны юкка чыгара. Милли  узан  татарларнын акрынлап бета. Рус империя татар ауларга тотынды. 
    Не надо нам пытаться в массовом порядке пытаться обучить русских детей татарскому языку, а нужны чисто татарские школы с национальным образованием. Только так можно сохранить и развивать язык и татарскую культуру. Где намешано — там ползучая ассимиляция.

  3. Заур

    Да, согласен с Damir Nabi. От государства татарам ожидать субсидий нечего на полноценное национальное образование. Ведь существовали же полноценные татарские школы с преподаванием всех предметов на татарском языке. Сейчас трудно най ти среди молодежи знающих термины по математике, химии, географии итд на татарском языке, хоть и владеющие допустим разговорной речью.

  4. Абзый

    3-еллык абыстайлар мәктәбе — кызларга.3-еллык мулла абзый сабагы — малайларга. 4 яшьтән 7-гә хәтле. аннары бернинди манкортлаштыру да мөмкин булмаячак.

  5. Абзый

    Атнасына 5 көн (балалар бакчасындай булса бу) я 1 көн — шимбә көне булса — шул мәктәпләрдә укыту — балаларны тәртипкә өйрәтү, чын белем бирү.

  6. Damir Nabi

    Агайлар, эш шунда ки, татар(һәм башка) мәктәбен урыс колониал теземедән аерырга кирәк ! Алар төзегән мәктәп теземнәре(программа) бу манкортлаштыруга корылган : ул дәреслекләрне психологлар язган !!!

    Иң элек шул сорауга җавап бирик : “ни өчен татар ата-аналары үзләренең балаларын үз ана телләредә укытырга теләми ? “ (чынында бу шулай, хәтта татар теле укытучылары да үз бабаларын урыс мәктәпләренә бирәләр!) ? Әле совет-бреңнев заманында грузин-әрмәннәр үз телләрен яклап митинг-нәмаешларга чыкканар, ә татарлар, инде бүген “демократия” булуга карамастан, чыкмыйлар !
    Җавап гади : — чөнки, барлык метрополия югары уку йортларында (метрополиянеке булмаганнар юк)татар телендә уку юк ! Икенчедән әлбәттә бу шул империянең урыслаштыру сәясәтедер. Чөнки анык : туган телен оныткан, оныттырылган халык менталитетын да үзгәртерә, урыс рухлы була ! Димәк “бишенче колонна” булып кына калмый, андыйлар үзләрен шул “урыс-россиян” дип атый башлый. Фурсенко : «задача школы, воспитать квалифицированных потребителей».— аңлаганыгызча, гаилә-милләт өчен түгел, ә империя коллары тәрбияләүдер !
    Нишләргә ?
    1.Фәкат татарча укытылган, төрле һөнәрләргә укыта торган Югары Уку Йортлары(ЮУЙ) ачарга. Бу йортлардагы дәреслекләр мәскәү метрополиясе тарафыннан расланган булмасын, ә татар, һәм башка колониал халык вәкилләре тарафыннан язылган булырга тиеш ! Димәк укып чыкканда бирелгән дипломнар бөтендөня тарафыннан танылырга тиеш —моны эшләргә буладыр, шунда гына метрополия дә танырга мәҗбүр булачак !
    2. Шул юл-тәртип буенча, бәйсез(метрополия дәреслекләреннән !!!) башлангыч-урта мәктәпләр дә ачылырга тиеш !
    Мин беләм, А.Халим моны яклаячак, ләкин аның кебек куркак булмаган, аңлы-ихтиярлы берәр татар… бармы ? Мондый мәктәпләр ачуга мәскәү берничек тә риза булмас…! 100-500 бала җыеп мәктәп ачып-оештырып, шуны полисайлардан саклап-яклап, карап торырга, һәм…. киләчәк буыннар турында уйлап эш итәргә ихтияр калганмы ? Кемнәрдер башласа-оештырса, бу үрнәк(прецедент) булыр иде дә инкыйразга чик куелыр иде !

  7. Марат

    Дамир, бик дөрес язгансың. Бу чыннанда татарны саклап калу өчен бик зур нәтиҗә бирә. Моңа мисал итеп мин татар-төрек мәктәпләрен китерер идем. Безгә конкрет бер максатларны алып эш итергә кирәк. Иң мөһиме безгә хәзер түбәндәгеләрне эшләргә кирәк:
    1. Дин тәрбиясе бирә торган бабалар бакчасы яки ял мәктәпләре. Кызларга — 3-еллык абыстайлар мәктәбе. Малайларга — 3-еллык мулла абзый сабагы. 4 яшьтән 7-гә хәтле. Атнасына 5 көн (балалар бакчасындай булса бу) я 1 көн – шимбә көне булса ) — Абзый
    2. Бәйсез(метрополия дәреслекләреннән !!!) башлангыч-урта мәктәпләр дә ачылырга тиеш. Барлык фәннәр дә татар телендә укытылырга тиеш. Рус һәм инглиз телләре дә укытылсын. Ул мәктәптә балалар тәртипле булырга, сыйфатлы белем алып чыгарга тиеш. Аның дәрәҗәсе югары булсып. — Damir Nabi
    3. Фәкат татарча укытылган, төрле һөнәрләргә укыта торган Югары Уку Йортлары(ЮУЙ) ачарга. Бу йортлардагы дәреслекләр мәскәү метрополиясе тарафыннан расланган булмасын, ә татар, һәм башка колониал халык вәкилләре тарафыннан язылган булырга тиеш ! Димәк укып чыкканда бирелгән дипломнар бөтендөня тарафыннан танылырга тиеш –моны эшләргә буладыр, шунда гына метрополия дә танырга мәҗбүр булачак ! — Damir Nabi
    4. ТР дәүләт эшлеклесе татар телен белү дәрәҗәсенә сертификат алырга (A1,A2,B1,B2, C1,C2- халыкара стандарт) һәм шул вакытта гына ул дәүләт эшендә эшли ала. Бу сертификатлар ТР Кабмин кушуы белән хәзер эшләнелә.
    5 Балаларга кызыклы, матур рәсемле китаплар бик әз, шуларны чыгарырга.
    6. Татарча балалалар җырлаган БАЛАЛАР җырларын ишеткән юк. Андый аудио язмалар бөтенләй юк.
    7. Бабаларга кызыклытатарча тапшырулар, мультфильмнар, аудио әкиятләр булдырырга, хәзер алар бармак белән генә санарлык.
    8. Балалар радиосы ачарга. Русларда детский радио бар, бөтен татар баласы шуны тыңлый, ә татарда ул ЮК.
    9 Татар каналларын күбрәк ачарга
    һ. б.